Dr Nebojša Milenković
Specijalistička oftalmološka ordinacija "LASER"

 

Oftalmološke komplikacije izazvane šećernom bolesti

Razvijaju se kod 60% obolelih od šećerne bolesti, i to:
 

1. Dijabetička retinopatija

Retinopatija
Dijabetička retinopatija (Retinopathia diabetica, Diabetic retinopathy) je oboljenje unutrašnjeg dela oka koji se naziva mrežnjača (retina). Oboljenje nastaje kao posledica oštećenja krvnih sudova mrežnjače izazvanih povećanom koncentracijom šećera u krvi.

Dijabetička retinopatija se razvija u više stadijuma:

a. Backround Diabetic Retinopathy (BDR), (Retinopathi diabetica incipiens) je početni stadijum bolesti koji se karakteriše sitnim intraretinalnim krvarenjima, manjim eksudatima mrežnjače kao i dekalibracijom krvnih sudova mrežnjače.
U ovom stadijumu, vid je najčešće očuvan i lečenje se uglavnom svodi na lečenje osnovne bolesti (dijabetesa). BDR može biti: početna (mild) uobičajena BDR ili izražena (severe) BDR.
Kod postojanja BDR moguće su i eksudativne promene u žutoj mrlji (Maculopathia Diabetica, Diabetic Maculopathy) koje izazivaju pad vidne oštrine. Takođe, kod izražene (severe) BDR može nastati otok žute mrlje (Oedema Maculae Luteae, Macular oedema) koji može biti klinički bitan (CSMO clinicaly significant macular oedema) ili klinički nebitan. Izražena (severe) BDR i CSMO su apsolutne indikacije za lečenje laserfotokoagulacijom. Ukoliko se BDR ne drži pod kontrolom onda bolest prelazi u sledeću fazu:

b. PPDR (Preprolipherative diabetic Retinopathy, Retionopathia diabetica preprolipherativa). Ovo stanje se karakteriše masivnim krvarenjima, većom eksudacijom i znatno izraženijom dekalibracijom krvnih sudova kao i izraženijim promenama žute mrlje. Lečenje ovog stadijuma je laserofotokoagulacijom. Ukoliko ovo stanje napreduje, ono prelazi u

c. PDR (Prolipherative Diabetic Retinopathy, Retinopathia Diabetica Prolipherativa). Karakteriše se nastankom novoformiranih krvnih sudova ili na očnom živcu NVD (New vessels on the disc), ili na periferiji mrežnjače NVE (New vessels elsewere). Dalje napredovanje PDR znači stvaranje neovaskularnih membrana. Krvarenja su masivna, vidna oštrina svedena na minimum a kao najgore posledice javljaju se neovaskularni glaukom i transakciona ablacija retine. Ta stanja definitivno dovode do trajnog gubitka vida.

 

Lečenje dijabetičke retinopatije
 

Od momenta kada osoba oboli od dijabeta (šećerne bolesti), lekar koji leči obolelu osobu (dijabetolog, endokrinolog, internista, lekar opšte prakse), prema strogim pravilima savremene medicine, dužan je da pacijenta pošalje na konsultativni oftalmološki pregled (obavezni pregled očnog dna) na svakih 3-6 meseci, a najmanje 2 puta godišnje. Najvažnije u lečenju komplikacija izazvanih dijabetom je redovno praćenje obolele osobe od strane oftalmologa od samog početka lečenja dijabeta kao bolesti, čak i u slučajevima kada se komplikacije na očima još nisu pojavile.
Kada se komplikacije na očima pojave, kontrolni pregledi oftalmologa moraju biti najmanje na 4 meseca.
Osim praćenja pacijenata putem kontrolnih oftalmoloških pregleda, lečenje komplikacija na očima prouzrokovanih dijabetom, vrši se LASER TERAPIJOM.

Postoje dva metoda lečenja laserom:
• Panretinalna laserfotokoagulacija (PRP) gde se vrši spaljivanje perifernih delova mrežnjače putem lasera da bi centralni delovi mrežnjače dobili bolju cirkulaciju
• Focal Laser, sto predstavlja fotokoagulaciju centralnog dela mrežnjače oko žute mrlje i radi se kod postojanja pada vida usled otoka žute mrlje ili dijabetičke makulopatije.
Lečenje laserom se sprovodi kod BDR, Severe BDR, PPDR i PDR.
Lečenje laserom se sprovodi i kod pojave rubeoze (pojava novoformiranih krvnih sudova mrežnjače na dužici koji izlaze iz zenice, a predstavljaju ekstremno uznapredovalu neovaskularizaciju – stvaranje  novoformiranih krvnih sudova mrežnjače).
Ukoliko dođe do nastanka trakcione ablacije retine (odvajanja dva sloja mrežnjače), nastanka Heamophthalmus-a (masivno krvarenje u staklasto telo koje se ne izbistri u roku od 6 meseci), ili masivnog PDR-a sa neovaskularnim membranama koje pokrivaju mrežnjaču,  pacijent mora biti podvrgnut velikoj operaciji, koja se u pravilu vrši u opštoj anesteziji i koja se naziva VITREKTOMIJA (Vitrectomia).

2. Katarakta

Katarakta
Katarakta je stanje koje predstavlja zamućenje sočiva oka. Utvrđeno je da se katarakta češće javlja kod ljudi koji boluju od dijabeta. Tipična dijabetička katarakta ima izgled pahuljica (to je ono što oftalmolog vidi prilikom pregleda oka).
Lečenje katarakte je isključivo hiruškim putem. Operacija katarakte predstavlja uklanjanje zamućenog sočiva i implantaciju (ugradnju) silikonskog sočiva. Operacija se u pravilu radi u lokalnoj anesteziji i pacijent istog dana odlazi kući.

Nakon operacije katarakte, u 50% slučajeva, u vremenskom periodu od 6 meseci do 5 godina, javlja se sekundarna katarakta – zamućenje zadnje kapsule sočiva, na kome leži ugrađeno sočivo. Sekundarna katarakta karakteriše se padom vidne oštrine na operisanom oku. Ovo stanje leči se izuzetno uspešno YAG laser kapsulotomijom.

3. Glaukom

Glaukom
Glaukom je oboljenje koje se karakteriše povećanjem očnog pritiska, promenama na očnom živcu i ispadom (skotomom) u vidnom polju. Osobe koje boluju od šećerne bolesti češće nego drugi oboljevaju od glaukoma.

Glaukom se leči kapima (antiglaukomatoznom terapijom). Ukoliko se bolest ne može kontrolisati medikametozno (što nije čest slučaj)glaukom se u kratkom vremenskom periodu leči laserskim tretmanom, a ukoliko i posle laserske terapije očni pritisak nije kontrolisan, vrši se filtraciona operacija.